Bắc Ninh nổi tiếng với những làng nghề truyền thống và văn hóa quan họ đặc sắc. Trong số đó, làng gốm Phù Lãng cũng là điểm đến không thể bỏ qua. Với hơn 700 năm tuổi, nơi đây lưu giữ nghề gốm cổ truyền độc đáo. Du khách đến làng gốm Phù Lãng sẽ được chiêm ngưỡng sản phẩm tinh xảo, tìm hiểu quy trình làm gốm thủ công và trải nghiệm không gian làng quê yên bình. Hành trình khám phá làng gốm Phù Lãng Bắc Ninh hứa hẹn mang đến trải nghiệm văn hóa sống động và những bức ảnh đáng nhớ. Cùng khám phá qua bài viết hôm nay của BacNinhtoplist.
Làng gốm Phù Lãng – hơn 700 năm tuổi
Làng gốm Phù Lãng tọa lạc tại xã Phù Lãng, thị xã Quế Võ, Bắc Ninh. Vị trí của làng nằm bên sông Lục Đầu, thuận tiện vận chuyển hàng hóa. Nghề làm gốm là hoạt động kinh tế chủ đạo của người dân nơi đây. Khi đi du lịch Bắc Ninh, bạn sẽ dễ dàng nhận ra những sản phẩm gốm và củi khô được phơi dọc hai bên đường. Làng gốm Phù Lãng nổi bật với ba nhóm sản phẩm chính: đồ gia dụng, đồ thờ cúng và đồ trang trí.
Theo sách “Kinh Bắc – Hà Bắc”, ông tổ làng gốm Phù Lãng là Lưu Phong Tú. Ông học nghề gốm khi đi sứ sang Trung Quốc, rồi truyền lại cho người dân địa phương. Ban đầu nghề gốm được truyền cho cư dân ven sông Lục Đầu. Sau đó, nghề lan rộng đến Vạn Kiếp (Hải Dương) và Phù Lãng Trung. Nghề gốm Phù Lãng bắt đầu hình thành từ thế kỷ 14, thời nhà Trần. Tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, nhiều sản phẩm gốm Phù Lãng từ thế kỷ 17-19 được trưng bày. Các sản phẩm nổi bật với men nâu, men da lươn, nâu vàng. Năm 2016, làng gốm Phù Lãng được công nhận là Di sản văn hóa cấp Quốc gia.
Thời gian lý tưởng để đến làng gốm Phù Lãng
Bạn có thể ghé thăm làng gốm Phù Lãng quanh năm. Tuy nhiên, tháng Chạp âm lịch là thời điểm lý tưởng nhất. Làng nghề sản xuất nhiều mẫu gốm mới, phục vụ nhu cầu mua sắm Tết. Ngoài ra, Bắc Ninh có nhiều lễ hội hấp dẫn như:
- Hội Lim
- Lễ hội Đình Bảng
- Lễ hội Chùa Dâu
- Lễ hội Bà Chúa Kho
- Hội chùa Phật Tích.
Ghé làng gốm vào dịp lễ hội giúp bạn vừa khám phá nghề gốm, vừa trải nghiệm văn hóa truyền thống.
Cách di chuyển đến làng gốm Phù Lãng
Có rất nhiều cách để di chuyển đến làng gốm Phù Lãng. Nếu bạn xuất phát từ Hà Nội:
- Xe máy: Đi theo QL5, rẽ sang đường 1A, qua vòng xoay, rẽ vào đường Phả Lại, đi chợ Châu Cầu là đến làng.
- Xe buýt: Tuyến số 54 từ Long Biên đến Bắc Ninh, sau đó bắt xe Bắc Ninh – Sao Đỏ qua làng gốm.
- Thuê xe khách: Thuận tiện, nhanh chóng và tiết kiệm thời gian.
Những sản phẩm gốm Phù Lãng đặc trưng
Tính đến hiện nay, ở Phù Lãng có một số sản phẩm đặc trưng như:
- Đồ gốm gia dụng: Chum, vại, bình vôi, lọ và các vật dụng khác. Được sản xuất bằng đất đỏ hồng, có độ bền cao.
- Đồ gốm thờ cúng: Lư hương, đỉnh, đài thờ. Sản phẩm được trang trí tinh xảo, phục vụ nghi lễ truyền thống.
- Đồ gốm trang trí: Bình gốm, ấm hình thú, chậu cảnh. Nổi bật với men da lươn, đắp nổi chạm kẹp độc đáo.
Các sản phẩm gốm Phù Lãng nổi bật nhờ nét thô mộc, bền đẹp và đường nét tinh xảo. Men da lươn tạo màu tự nhiên, giữ nguyên vẻ cổ truyền.
Quy trình làm gốm tại Phù Lãng
Quy trình làm gốm lại Phù Lãng trải qua các bước sau:
- Bước 1 – Chọn và xử lý đất: Đất đỏ hồng từ Thống Vát, Cung Khiêm (Bắc Giang) được vận chuyển bằng đường sông. Đất được phơi khô, trộn, đập nhỏ, ngâm nước, nề xéo nhiều lần đến khi nhuyễn mịn.
- Bước 2 – Tạo dáng gốm: Phương pháp dùng bàn xoay bằng tay: Vuốt, vút đất, định hình sản phẩm. Bên cạnh đó còn dùng phương pháp đổ khuôn. Phương pháp này phù hợp sản xuất hàng loạt, tạo hình theo khuôn in.
- Bước 3 – Phơi sấy và chỉnh sửa: Sản phẩm được phơi khô, sấy trong lò, cắt, gọt và trang trí hoa văn hoàn thiện.
- Bước 4 – Chồng lò và đốt lò: Sản phẩm xếp vào lò theo quy tắc tiết kiệm nhiên liệu. Quá trình đốt kéo dài 2 ngày 2 đêm, sau đó làm mát thêm 1 ngày.
Toàn bộ quy trình thể hiện sự tỉ mỉ, khéo léo và kinh nghiệm lâu năm của các nghệ nhân.
Trải nghiệm hấp dẫn tại làng gốm Phù Lãng
Khi đến với làng gốm Phù Lãng du khách sẽ được trải nghiệm check-in sống ảo với không gian mang vẻ đẹp yên bình, mộc mạc của làng quê Bắc bộ. Những ngôi nhà mái ngói, lò nung gốm và đống củi tạo cảnh quan ấn tượng.
Đến với nơi này bạn còn có thể chiêm ngưỡng những sản phẩm gốm Phù Lãng tinh xảo với lớp men da lươn và hoa văn đắp nổi. Mỗi sản phẩm là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Hơn thế nữa, bạn còn có thể tham gia trực tiếp vào làm gốm. Du khách sẽ được hướng dẫn các bước cơ bản. Đây là trải nghiệm thú vị và đầy sáng tạo.
Lưu ý khi tham quan làng gốm Phù Lãng
Để có những trải nghiệm du lịch tuyệt vời bạn hãy lưu ý ngay những vấn đề sau khi đến với làng gốm Phù Lãng:
- Để có những trải nghiệm thú vị, khi tham quan ở đây, bạn cần lưu ý:
- Giữ khoảng cách khi check-in: Không đứng gần đống củi cao.
- Chú ý trẻ em: Giám sát trẻ cẩn thận để tránh tai nạn và hư hỏng gốm.
- Tôn trọng nghệ nhân: Không chạm vào sản phẩm đang chế tác.
- Giữ vệ sinh: Không vứt rác bừa bãi, giữ làng nghề sạch đẹp.
- Trang phục thoải mái: Dễ vận động khi tham gia làm gốm.
Làng gốm Phù Lãng Bắc Ninh mở cửa quanh năm, tạo điều kiện cho du khách trải nghiệm mà không mất chi phí. Làng gốm Phù Lãng không chỉ là nơi sản xuất gốm lâu đời mà còn là điểm du lịch hấp dẫn ở Bắc Ninh. Ghé thăm, bạn sẽ chiêm ngưỡng sản phẩm tinh xảo, trải nghiệm làm gốm và check-in những bức ảnh đẹp. Đồng thời, bạn sẽ hiểu hơn về lịch sử và văn hóa truyền thống của vùng Kinh Bắc. Hãy lên kế hoạch cho chuyến du lịch Bắc Ninh và khám phá làng gốm Phù Lãng để có trải nghiệm khó quên. Cũng như đừng quên theo dõi BacNinhtoplist để cập nhật nhiều thông tin thú vị.
